homepage

Veronica della Dora - Professor, Department of Geography, Royal Holloway, University of London

 

Περίληψη

Οι χάρτες είναι κάτι περισσότερο από στατικές οπτικές απεικονίσεις που αναμένουν να αποκωδικοποιηθούν. Αποτελούν δυναμικούς παράγοντες που αναπαριστούν αλλά και ταυτόχρονα παράγουν χώρο. Είναι σύνθετα σύνολα υλικών, τεχνικών και γνώσεων. Είναι τεχνουργήματα που κινούνται στον χώρο και στον χρόνο. Προσλαμβάνουν νέες λειτουργίες και σημασίες, χαράσσονται και επαναχαράσσονται, υπόκεινται σε φυσικό μετασχηματισμό και μπορούν με τη σειρά τους να μετασχηματίσουν. Η ισχύς τους έγκειται ακριβώς στη διασταύρωση παραγωγής και πρόσληψης, φορητότητας και επιτέλεσης.

Η παρούσα ανακοίνωση επικεντρώνεται σε έναν χειρόγραφο χάρτη της Κύπρου του 18ου αιώνα, ο οποίος αντιγράφει και εμπλουτίζει με κριτικές σημειώσεις τον χάρτη της νήσου που περιλαμβάνεται στο έργο του Alexander Drummond Travels through Different Cities in Germany, Italy, Greece, and Several Parts of Asia (1754). Ο χάρτης σχεδιάσθηκε από έναν ανώνυμο Γάλλο ταξιδιώτη για τις ανάγκες της επίσκεψής του στην Κύπρο. Όπως συμβαίνει με το πρότυπό του (τον χάρτη αλλά και το κείμενο του Drummond), ο χάρτης αντανακλά τη λιτή ρητορική της αλήθειας που χαρακτήριζε τον Διαφωτισμό – όπως, άλλωστε, ο ίδιος ο Drummond επεδίωξε να τονίσει, ο χάρτης του ήταν ένας από τους ελάχιστους χάρτες της Κύπρου που σχεδιάστηκαν βάσει προσωπικής παρατήρησης μάλλον παρά έμμεσης πληροφόρησης.

Η πρωτοτυπία του αντιγράφου του Γάλλου περιηγητή έγκειται λιγότερο στην τεχνοτροπία και στην προσπάθεια να είναι ακριβής, όσο στον συμπιληματικό χαρακτήρα του και στην υλική του υπόσταση. Ο ανώνυμος ταξιδιώτης τεμάχισε τον χάρτη και επικόλλησε τα κομμάτια του σε λινό ύφασμα, προκειμένου να μπορεί να τον μεταφέρει. Τον εμπλούτισε με ένθετα και σημείωσε πάνω του διαδρομές και παραπομπές στο κείμενο του Drummond. Καθώς ο ταξιδιώτης διέδραμε το νησί, ο χάρτης του διαρκώς βελτιωνόταν: λειτουργούσε τόσο ως εύχρηστη οπτική περίληψη του βιβλίου όσο και ως ευρηματικός αυτοσχέδιος ταξιδιωτικός οδηγός – ένα είδος φορητού αρχείου. Σήμερα, εξακολουθεί να αντέχει ως αποθετήριο γνώσης και ως ένα ιδιαίτερο αντικείμενο που φέρει τα ίχνη του ταξιδιού.

 

Video

© 2019 Sylvia Ioannou Foundation
All rights reserved. Designed by Steficon S.A.