homepage

Οι Αρμένιοι της Κύπρου στις μαρτυρίες δυτικών ταξιδιωτών

Hervé Georgelin - Λέκτορας, Τμήμα Τουρκικών Σπουδών και Σύγχρονων Ασιατικών Σπουδών, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Thomas A. Sinclair - Αναπληρωτής Καθηγητής, Τμήμα Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Κύπρου

 

Περίληψη

Με βάση το corpus από το ερευνητικό πρόγραμμα Ζέφυρος, η ανακοίνωση θα επικεντρωθεί στην πρόσληψη των Αρμενίων της Κύπρου από τους περιηγητές: Πώς προσδιοριζόταν η ταυτότητα των Αρμενίων στο πλαίσιο του κοινωνικού ιστού της Κύπρου; Γνώριζαν οι συγγραφείς για την ιστορικότητα της αρμενικής παρουσίας στο νησί; Πώς αντιλαμβάνονταν τους δεσμούς των Αρμενίων της Κύπρου με τους Αρμενίους άλλων τόπων (πρώιμη Διασπορά); Υφίστανται διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον συγγραφέα και ανάλογα με την περίοδο κατά την οποία ο εκάστοτε γράφων καταθέτει τις παρατηρήσεις του; Υπάρχουν αφηγηματικά μοτίβα όσον αφορά στους Αρμενίους, τα οποία επαναλαμβάνονται από συγγραφέα σε συγγραφέα;

Μια πρώτη ανάγνωση φέρνει στο φως ένα πανόραμα ταξιδιωτικών εντυπώσεων. Λόγω του μικρού αριθμού τους, οι Αρμένιοι της Κύπρου δεν γίνονταν αντιληπτοί από όλους τους περιηγητές. Ο Girolamo Dandini (1685) δεν τους βλέπει καθόλου και εστιάζει στους Μαρωνίτες, ενώ ο Anton Friedrich Büsching (1764) δηλώνει πως είναι λίγοι και φτωχοί, και συνεπώς αδυνατεί να εξηγήσει γιατί έχουν Επίσκοπο και μοναστήρι στην εξοχή. Αντιθέτως, πολύ νωρίτερα και πιθανόν για οικογενειακούς λόγους, ο Stefano Lusignan (1573) γνωρίζει για τους δεσμούς μεταξύ του νησιού και των Αρμενίων της Κιλικίας και υπογραμμίζει την πληθυσμιακή κινητικότητα, ενώ υποστηρίζει πως οι Αρμένιοι ακολούθησαν στην Κύπρο τον βασιλιά Guy de Lusignan όταν εκείνος έχασε τα Ιεροσόλυμα από τον Σαλαδίνο. Γνωρίζει λεπτομέρειες για την οργάνωση της Αρμενικής Εκκλησίας και για τη σύνδεση των Αρμενίων τής Κύπρου με την Αγία Έδρα της Κιλικίας, ενώ εντοπίζει άλλη μία επισκοπή στην Αμμόχωστο και προβλέπει πως η σημασία της θα μειωθεί. Αυτός ο βαθμός γνώσης εξηγείται από το ότι ο συγκεκριμένος συγγραφέας στην ουσία δεν μπορεί να θεωρηθεί δυτικός ταξιδιώτης, αλλά μάλλον κάποιος «εκ των έσω» που γράφει σε δυτική γλώσσα.

Τα κείμενα ενίοτε αποκαλύπτουν μεταβολές στις διακοινοτικές σχέσεις. Ο Vinzenz Briemle (1729) δίνει έμφαση στην εγγύτητα των Αρμενίων –που δεόντως αναγνωρίζονται ως Χριστιανοί– προς την οθωμανική εξουσία: «Είναι υποταγμένοι στους Τούρκους, που τους αγαπούν περισσότερο από όλους τους άλλους λαούς εξαιτίας της καλής φύσης και των τρόπων τους, και τους χρησιμοποιούν στην υπηρεσία τους».

 

Video

© 2019 Sylvia Ioannou Foundation
All rights reserved. Designed by Steficon S.A.